Koronanirus (Covid-19) alomatlari

Koronavirus alomatlari

Ko’pgina hollarda koronavirus kasalligi ikki  senariydan biriga to’g’ri keladi:

       engil va og’ir.

Rivojlanish davri

      Yuqtirish vaqtidan boshlab birinchi alomatlar paydo bo’lgunga qadar o’rtacha 5-7 kun o’tadi. Odamlarning 98 foizida rivojlanish davri 11 kundan oshmaydi. Bundan tashqari, agar infeksiya boshqa odamdan yaqin aloqada bo’lgan bo’lsa, unda alomatlar paydo bo’lishidan oldin vaqt pastroq bo’lishi mumkin – uch kungacha.

Koronavirus alomatlari engil formada o'tishi

Engil shaklda odamlarning 80% gacha kasallik yuqadi. Alomatlar jihatidan kasallik kursi odatdagi GRIP (ORVI)ga o’xshaydi, ammo ba’zi o’ziga xos xususiyatlar mavjud. Ular orasida – tana haroratining uzoq vaqt ko’tarilishi (37-37,5 daraja), hidning yo’qolishi.

Covid-19 engil alomatlari

1 kun

Koronavirus engil formasi vaqtida ko’pchilik bemorlar quyidagi birinchi alomatlarni qayd etishadi:

2-3 kun

5-6 kun

10-14 kun

To’liq sog`ayish.

Koronavirus  og`ir  formasi

Covid-19 og`ir alomatlari

1 kun

2-3 kun

5-6 kun

Birinchi alomatlardan 5-7 kun o’tgach, asoratlar boshlanadi. Alomatlar qo’shiladi:

Nafas olish bilan bog`liq muammolar bir necha kun davomida yomonlashishi mumkin.

12 – 14 kun

Ko’pgina bemorlar sog’ayishni boshlaydilar.

21 – 30 kun

 

To’liq tiklanish 4 kasaldan 3 tasida kuzatiladi.

Aziz o’quvchi, biz COVID-19 statistikasini O`zbekiston va Dunyo davlatlari kesimida  birinchi sahifada to’pladik – koronavirus onlayn statistika.

Foydali ma’lumotlar

Koronavirusning o`ta og'ir shaklda o'tishi

Ayniqsa o`ta og’ir shaklda bemorlarning umumiy sonining  5% da xavfli asorat qoldiradi – o’tkir respiratorli distress sindromi. Bunday holatda immunitet hujayralari nafaqat infeksiyaga, balki tananing sog’lom to’qimalariga ham hujum qila boshlaydi.

Ushbu holatda sun`iy nafas berishga (IVL) ehtiyoj tug`iladi .

Koronavirus alomatlari bolalarda

Koronavirus alomatlari bolalarda engil yuqumli kasallik sifatida o`tishi bilan ajralib turadi, ko’pincha yosh bemorlarda Covid-19 virusini yuqtirish  asemptomatikdir ya`ni hech qanday belgilarsiz. Sentyabr oyi boshida London Qirollik kolleji tadqiqotchilari koronavirusni aniqlagan bolalarning 52 foizida kasallikning odatiy belgilari yo’qligini xabar qilishdi.

Bolalarda koronavirusning yangi turini yuqtirish 1-2 foizidan ko’prog’ini tashkil qiladi. Xavf shundaki, ular virusni tezda kattalarga, ayniqsa og’ir kasalliklarga duchor bo’lgan buvilarga yuqtirishadi. Shuning uchun bolada koronavirus alomatlarini iloji boricha tezroq aniqlash va keksa qarindoshlarini u bilan muloqot qilishdan himoya qilish muhimdir.

COVID-19 maktabgacha va boshlang'ich maktab yoshidagi bolalarda

«COVID-19 Symptom tracker» ilovasi orqali yuzlab yosh bemorlarda yangi infeksiya namoyon bo’lishini kuzatgan ingliz olimlari, kasallikning kechishi kattalarnikidan juda farq qiladi. Bolalarda koronavirusning eng keng tarqalgan belgilari:

O’smirlardan farqli o’laroq, kichik o’quvchilarda harorat kamdan-kam hollarda 38-38,5 gradusdan oshadi. Ularda kasallik engil kechadi, suyaklar va bo’g’imlarda og’riqlar ko’rinishidagi kasalliklarga duchor bo’lmaydilar.

Nafas olishda qiyinchiliklar bo’lishi mumkin, ammo ular asosan immuniteti etarli bo’lmagan yoki tug’ma xastaliklari bo’lgan bemorlarda paydo bo’ladi.

O'smirlarda koronavirus infeksiyasi

11-12 yoshdan oshgan bolalarda patologiya jarayoni ko’p jihatdan kattalardagi koronavirusning klinik ko’rinishiga o’xshashdir. O’smirlar haroratning 39-40 darajagacha ko’tarilishidan, zaiflik va uyquchanlikdan, mushaklar va bo’g’imlar  og’rig’idan shikoyat qiladilar. Koronavirus tomoq va tomoq og’rig’i, quruq yo’tal bilan namoyon bo’ladi. Kasallikning noqulay jarayoni bilan pnevmoniya tufayli nafas olish qiyinlashuvi bir haftadan so’ng paydo bo’ladi.

Koronavirus asoratlari

Tez va to’liq tiklanish ehtimoli immunitet tizimining holatiga, surunkali kasalliklarning mavjudligiga va ko’rsatiladigan tibbiy yordamning o’z vaqtida berilganligiga bog’liq.

Yaxshi natija

Immuniteti yaxshi bo’lgan yosh va o’rta yoshdagi odamlarda kasallik engil yoki alomatlarsiz o`tadi. Bunday holda, koronavirus infeksiyasi boshqa o’tkir respirator virusli infeksiyalardan farq qilmaydi, u asoratlarsiz bo’ladi. Bunday bemorlarda kasallikning davomiyligi taxminan 10 kunni tashkil qiladi, ammo yo’tal biroz ko’proq davom etishi mumkin.

Yomon  natija

Virusli infeksiyaning murakkab kechishi bilan kasallikning namoyon bo’lishidan o’pka tizimining patologiyalarini rivojlanishigacha 7-8 kun davom etadi. Kasallikning og’ir va o`ta og`ir shakllarining davomiyligi 3-6 hafta, o’lim esa kasallik boshlangandan 2-8 hafta o’tgach kuzatilgan.

Xavf ostidagilar guruhiga:

Koronavirus infeksiyasining asoratlari patogenning o’pka to’qimalariga o’ziga xos ta’siri bilan bog’liq. COVID-19 o`pkada faol moddalar ishlab chiqarishni kamaytiradi, bu nafas olish paytida o’pkaning yaxshi ishlashiga yo’l qo’ymaydi. Bunday holda, bemorda nafas olish etishmovchiligi, to’qimalarning kislorodga to`yinmasligiga olib keladi.

Koronavirus davolash

Dunyoda virusni yo’q qilish uchun rasmiy ravishda ishlatiladigan ro’yxatdan o’tgan dorilar yo’q. Virusga qarshi mavjud antivirusli preparatlar yangi infeksiyani engishda samarasiz.

Karantin shartlariga rioya qiling, shaxsiy gigiena qoidalarini hisobga oling va sog’lom bo’ling!

Aziz o’quvchi, biz COVID-19 statistikasini O`zbekiston va Dunyo davlatlari kesimida  birinchi sahifada to’pladik – koronavirus onlayn statistika.

Scroll to Top